Olmaz Demeyin! Hayvanlarda Down Sendromu

Olmaz Demeyin! Hayvanlarda Down Sendromu

Sadece insanlarda görüldüğü düşünülen Down Sendromu, 21. Kromozomda hücrelerin normal olmayan bir şekilde bölünmesi sonucu üçüncü bir kopyanın oluşmasından kaynaklanan bir tür defekti (doğum eksikliği) hastalığıdır. İnsanlarda görülme olasılığı yüksek olsa da nadiren hayvanlarda da görülmektedir, ya da görüldüğü düşünülmektedir. Bununla ilgili hala çalışmalar yapılmaktadır. Yeni bir gelişme kaydedilmediği sürece bu durum hayvanlarda da Down Sendromu olarak kayıtlara geçecek gibi görünmektedir.

Down Sendromu Nedir?

Şimdi bunu göz önüne alarak hayvanlarda Down Sendromu durumunu açıklayalım; Bu genetik farklılıkta olmayan canlılarda 46 çift kromozom bulunurken Down Sendromu teşhisi konulmuş canlılarda 47 kromozom bulunmaktadır. Bu da fiziksel ve fonksiyonel olarak farklılıklara sebep olmaktadır.

Down Sendromu ile doğan hayvanlar da insanlardaki gibi olması gerekenden farklı bir yüz yapısıyla ayrıt edilebilirler. Basık burun, iki göz arasındaki mesafenin uzak olması, gözlerde çekiklik, kulakların çıkık yapıda olması, yüzde şişkinlik ilk bakışta farkedilen belirtileridir. Bunun dışında hayvanlarda avlanma konusunda yetersizlik, deride yamalar ve incelmeler, tüy yapılarından bozukluk ve yer yer dökülmeler, işitme ve görmede bozukluklar, tiroid problemleri, çeşitli kalp sıkıntıları, evcil olan hayvanlarda basit komutları yerine getirmede problemler, normalden farklı, çoğu zaman tuhaf karşılanabilecek hareketler, kendi türleriyle sosyalleşme problemleri diğer belirtilerdir.

Maymunlar ile insanların genetik yapı olarak birbirlerine çok fazla benzerlik göstermesi, maymunların insanlarda rastlanan hastalıkların görülmesine imkan vermiştir. Yine Down Sendromu rahatsızlığı da maymunlarda, özellikle şempazelerde rastlanmaktadır.

Kedi ve Köpeklerde Down Sendromu

Özellikle köpeklerde görülen Down Sendromu son derecede ölümcüldür. Bu sendrom ile doğan yavruların büyük kısmı daha yavruyken melek olurlar.

Kedigillerde 19 kromozom olması sebebiyle 21. Kromozomlarında üçüncü bir kopyanın varlığı söz konusu değildir. Down Sendromu görülmez. Fakat farklı genetik bozukluklar görülebilir. 2008 yılında melek olan, Amerika’nın güneyinde bulunan bir doğal yaşam parkında dünyaya gelen Kenny isimli beyaz kaplan, uzun süren araştırmalara konu olmuştur. Kenny doğduğunda tipik Down Sendromu belirtileri göstermekteydi ve bu bilim insanlarının kafasının karışmasına sebep olmuştu. Lakin Kenny’nin kardeşlerin çiftleşmesi sonucu dünyaya gelmesi sebebiyle genetik bozuklukla doğmuş olması söz konusuydu. Bu örnekten sonra beyaz kaplanların akrabaları ile çiftleştirilmesi yasaklanmıştır. Fakat bu yine de Kenny’nin durumunun hala araştırılmasına engel olamamıştır.

Kedigillerde görülen genetik bozukluk Down Sendromu ile benzer özellikler gösteren, çoğu zaman karıştırılan Klinefelter Sendromu rahatsızlığıdır.

Klinefelter Sendromu, insanlarda özellikle erkek bireylerde de görülen bir genetik bozukluktur. Kedilerde de görülen bu sendrom X kromozomunun fazlalık göstermesi sonucu oluşur. Bu şekilde doğan erkeklerin yüksek çoğunluğunda kısırlık görülür. Zeka geriliği de bazı hastalarda kaydedilmiştir.

Kedilerde de fazladan cinsiyet kromozomlarının bulunması durumunda bu genetik rahatsızlıkla karşılaşılır. Üç renkli, calico diye adlandırılan kedilerde bu rahatsızlığın daha fazla görüldüğü gözlemlenmiştir.

Normal erkek kedilerde X kromozomu görülürken Klinefelter Sendromu olan erkek kediler XXY kromozomuyla doğar. Bu durum, bu kedilerin cinsel organlarının ve kimliklerinin gelişiminde sıkıntılara yol açmaktadır.

Bunların dışında hızlı bir şekilde kilolarında artış olur. Yüzlerinde sıradışı anomaliler görülür. Burunları basıktır, görme ve işitmede sıkıntıları vardır. Basit tuvalet ve yeme eğitimlerini tam anlamıyla alamazlar. Uyurken bilinçsiz bir şekilde tuvaletlerini yapabilirler. Kalp rahatsızlığı sık görülmektedir. İyi bir bakım ile yaşama sürelerinin uzatılabileceği düşünülse de ne yazık ki ömürleri çok uzun olmamaktadır. İnsanlarda olduğu gibi hayvanlarda da bu kromozomal hastalıkların tedavisi yoktur.

Bunun dışında hayvanlarda görülen birçok kromozom kaynaklı hastalık vardır. Birçoğu yine Down Sendromu ile benzer belirtiler gösterebilmektedir.